1- جایگاه:
شیمی در گروه ریاضی و تجربی یک درس اختصاصی محسوب میشود و 3 برابر دروس عمومی ضریب دارد. اما با توجه به اولویتهای انتخاب رشته و اینکه رشتهی مربوط به آن اولویت در چه زیرگروهی باشد، ضریب آن نسبت به دیگر دروس اختصاصی تغییر خواهد کرد.
در گروه تجربی پس از درس زیستشناسی، شیمی دومین درسی است که موردتوجه داوطلبان واقع میشود و زمان مطالعه را به آن اختصاص میدهند. همین امر باعث میشود با وجود یکسانبودن کتاب درسی و تعداد واحدهای درسی در گروه ریاضی و تجربی، معمولاً سطح نمرات شیمی دانشآموزان تجربی از ریاضی بالاتر و در کنکور نیز درصد بالاتری را کسب کنند.
در گروه ریاضی جایگاه درس شیمی پس از ریاضی و فیزیک است و ساعات مطالعهی آن کمتر از درسهای ریاضی و فیزیک میباشد. چون قسمت زیادی از مطالب درس شیمی حفظی است. برخی از دانشآموزان رشتهی ریاضی اقبال کمتری به آن نشان میدهند و حتی زمان کمتری از برخی دروس عمومی برای شیمی میگذارند. در مقابل دانشآموزانی که برای درس شیمی وقت مناسبی میگذارند، نسبت به دیگر دانشآموزان رشتهی ریاضی از یک جهش قابلتوجه در رتبه و تراز کلی برخوردار میشوند. با توجه به نزدیکبودن رقابت میان قسمت عمدهی شرکتکنندگان در دروس ریاضی و فیزیک، شیمی درس تعیینکننده میشود و باعث جهش رتبهی آنها میشود.
2- محتوای کلی:
قسمت عمدهی درس شیمی و محتوای آن در مقایسه با دروس دیگر ساده و قابلفهم است و بهدلیل ارتباط مستقیم آن با زندگی روزمرهی دانشآموزان بهنحوی با آن ارتباط برقرار میکنند و مطالعه و وقتگذاشتن در این درس، بهسرعت نتیجه میدهد و باعث رشد سریع درصد و نتایج آزمونها میشود و چون یک درس اختصاصی است، رشد آن باعث کسب رتبهی مناسبتر و تراز بالاتری شده و موجب تقویت روحیهی دانشآموزان خواهد شد.
3- منابع آزمون:
کتاب شیمی سال دوم با 5 بخش، کتاب شیمی سال سوم با 3 بخش و کتاب پیشدانشگاهی با 4 بخش منابع طرح سؤال شیمی در آزمون سراسری و آزاد هستند. از نظر تعداد سؤالهای مطرح شده، این سه کتاب تقریباً اهمیت یکسانی دارند. هم در کنکور 87 و هم در کنکور 88، 11 سؤال از سال دوم، 12 سؤال از سال سوم و 12 سؤال از کتاب پیشدانشگاهی طرح شده است.
از نظر محتوای علمی و سختی مباحث، بخش شیمی سال دوم، بخش یک شیمی سال سوم و بخش 3 و 4 شیمی پیشدانشگاهی دارای مطالب مفهومیتر و مشکلتری میباشند.
از سال 1384 تا سال 1388 از کتابهای شیمی در کنکور سراسری سؤال طرح شده و این مجموعهی سؤالها، مهمترین منابع تست استاندارد دردسترس میباشند و داوطلبان برای ارزیابی خود، باید حتماً پس از تدریس دبیران به حل آنها بپردازند.
مجموعهی تستهای کنکورهای سراسری و آزاد که مربوط به قبل از سال 1384 میشوند و از کتابهای جدید طرح نشدهاند، باید توسط اساتید خبره، گزینش و بسیاری از آنها که مربوط به مطالب حذف شده است، تغییر و ویراستاری شوند.
در برخی از کتابهای کمک درسی که شامل این مجموعهی سؤالها است، این گزینش بهدرستی انجام نشده است و دانشآموزان در هنگام بررسی این تستهای قدیمی، باید متوجه این موضوع باشند.
4- مهمترین منبع مطالعه:
مهمترین منبع برای مطالعه، متن کتاب درسی است. هیچ کتاب کمک آموزشی یا جزوهی درسی نمیتواند جای کتاب درسی را بگیرد. تمام سؤالها با توجه به متن کتاب درسی، طرح میشوند. سؤالهای مطرحشده در متن کتاب درسی در قالب “فکر کنید”ها یا “همچون دانشمندان” همیشه از جمله مهمترین منابع طرح سؤال محسوب میشوند و باید توسط دانشآموزان حل و بررسی شوند.
در کنکور 87 و 88 تعداد 5 تا 6 سؤال، بهصورت نقطهچین و جای خالی مطرح شدهاند. در برخی از اینگونه سؤالها، جملهای از کتاب درسی که حاوی یک مفهوم یا تعریف مهم است، بهصورت ناقص و با جای خالی داده شده است و در برخی دیگر موضوعی یا مفهومی درسی، بهصورت جای خالی پرسیده شده است و طرح اینگونه سؤالها، به معنای تسلط داوطلبان به متن کتاب درسی میباشد.
استفاده از شکلها، جدولها و نمودارهای کتاب درسی، بهعنوان سؤال، یک شیوهی رایج طرح سؤال است. در سال 87، 4 سؤال در رشتهی ریاضی و 6 سؤال در رشتهی تجربی اینگونه بوده است و در سال 88 آمار آن به ترتیب، 4 سؤال بوده است. گاهی قسمتی یا یکی از اجزاء مشکل حذف میشود و از آن سؤال پرسیده میشود. طرح اینگونه سؤالها، به این معناست که داوطلبان باید عین شکلها و نمودارهای کتاب درسی را بهخاطر بسپارند و بدانند آن شکل به چه منظوری استفاده شده است.
برخی از تستها جنبهی محاسباتی دارند و شامل اعداد اعشاری میشوند که قابل سادهکردن نبوده و جزو محاسبات وقتگیر محسوب میشوند. با توجه به ممنوعبودن استفاده از ماشینحساب، به نظر برخی دانشآموزان حل اینگونه تستها وقت زیادی میبرد و ضرورت ندارد، درحالی که در عمل، وقت مناسبی را میگیرند و برخلاف تستهای مفهومی و شبههدار، حتماً به جواب درست میرسند. زمانگذاشتن و حل این تستها کاملاً توصیه میشود.
هزچند مطالب “بیشتر بدانید”ها در متن کتاب درسی جزو منابع طرح سؤال آزمون نمیباشند، اما نباید کاملاً نادیده گرفته شوند.
مطالب “بیشتر بدانید” را میتوان به دو دستهی کلی تقسیم کرد. برخی از آنها کاملاً مکمل درس میباشند. مثل نظریهی اسید و باز لوویس در صفحهی 55 و یا نحوهی عملکرد شناساگرها در صفحهی 64 که مانند مطالب متن کتاب برای درک مفاهیم به آنها نیاز داریم. برخی دیگر مطالب کاملاً حاشیهای هستند که به تکمیل معلومات عمومی و مطالب جالبتوجه علمی میپردازند. مثلاً بیشتر بدانید صفحهی 62 در مورد عملکرد اسید معده، مطالعهی این بیشتر بدانیدها، برای کنکور اهمیت کمتری دارد و به خاطرسپردن جزئیات آنها اولویت ندارد.
5- خلاصهنویسی یک مهارت مهم:
خلاصهبرداری از مطالب حفظی مخصوصاً در مورد فصلهایی مثل فصل 1 و 2 سال دوم، بهصورت فلشکارت یا فیش جعبه لایتنر، در به خاطرسپردن آنها بسیار مؤثر است و کاملاً توصیه میشود.
یک خلاصهنویسی خوب حتماً باید پس از یک یا چندبار مطالعهی دقیق و عمیق متن صورت گیرد. در متن خلاصهشده، فقط موضوعاتی نوشته میشود که اهمیت بیشتری دارند و ممکن است فراموش شوند و با کوتاهترین جملات و عبارتهایی که مفهوم را میرسانند، نوشته میشوند.
بهتر است در هر صفحه یا فیش، خلاصهبرداری یک موضوع و مطلب نوشته شود تا پس از به خاطرسپاری بتوان آنها را از دیگر فیشها جدا کرد.
خلاصهنویسی هر فرد تنها برای خود آن فرد قابل استفاده است، به عبارت دیگر، هر دانشآموز باید خلاصههای مربوط به خود را شخصاً تهیه کند. ممکن است یک مطلب خلاصهشده برای یک دانشآموز مهم و برای دانشآموز دیگر، یک موضوع بدیهی باشد که نیاز به خلاصهشدن ندارد.
نوشتن خلاصهها، در به خاطرسپردن آنها کمک میکند زیرا سطح عمیقتری از حافظه، هنگام نوشتن استفاده میشود. بهتر است هنگام نوشتن خلاصهها، آنها را با صدای بلند بخوانیم، بهطوریکه حافظهی شنیداری نیز در به خاطرسپردن همزمان با نوشتن کمک کند. نباید خلاصهنویسی را به نوعی تلفکردن وقت تصور کرد.
وقتیکه برای خلاصهنویسی استفاده میشود، جزو ساعتهای مطالعهی آن درس است و به هنگام استفاده از خلاصهها برای مرور مطالب، چندین برابر باعث صرفهجویی در وقت مطالعه خواهد بود.
برگرفته از سایت گزینه 2
بهترین وقت تهیهی خلاصهها در تعطیلات تابستان و در طول سال تحصیلی است و باید حتماً قبل از تعطیلات عید تمام شود و بیشترین استفاده از خلاصهها، در ایام مطالعات جمعبندی و بعد از تعطیلات عید است.
پیش دانشگاهی از آنجا که آغاز ورود به دنیای بزرگی است و آرزوی بسیاری از دانش آموزان و خانواده هایشان است، فصلی مهم به شمار می آید. شاید شما این مهم بودن را با ثبت نام در کلاسهای مختلف، گرفتن معلم خصوصی، تعطیل کردن برنامه های خانوادگی و ... هم سنگ بدانید. اما مهمتر از همه اینها هم نکاتی وجود دارد که هزینه بر نیستند.
در ادامه درباره برخی از این نکات که یک خانواده پیش دانشگاهی و فرد باید رعایت کنند تا به نتیجه بهتری برسند را میخوانید.
بایدها و نبایدهای اعضای خانواده:
مهمترین وظیفه یک خانواده در قبال فردی که در مرحله خاصی مثل دوره پیش دانشگاهی قرار گرفته و میخواهد وارد دانشگاه شود، تأمین آرامش برای او است. چگونه میتوان این آرامش را تأمین کرد؟
الف- بحث و مشاجره ممنوع!
در صورت وجود مشکل در خانواده؛ انتقال دادن بحثهای خانوادگی را به زمان و مکانی که دانش آموز در آن حضور نداشته باشد. (البته اگر بعد از این جابه جایی نتوانید نقش خود را به عنوان کسی که مشکل خاصی ندارد، ادامه دهید و ظاهر شما از کیلومترها آن طرفتر نشان بدهد که مشکلی دارید، اینکار تا حدودی بی فایده است).
ب- برقراری سکوت و نظم در محیط خانه:
اینکار البته به معنای برقراری حکوت نظامی و سخت گرفتن به دیگر اعضای خانواده نیست. پایین آوردن صدای تلویزیون، ضبط، رادیو و تلفن و حتی جاروبرقی کشیدن زمانی که دانش آموز بیرون از خانه است یا در زمان استراحت قرار گرفته، میتواند کارهای کوچک اما مفیدی برای برقراری آرامش او باشد. محدودکردن رفت و آمدهای خانوادگی و مسافرت های غیرضروری هم بی اثر نیستند و البته فراموش نکنید در عین حالی که این موارد را رعایت میکنید، نباید او را مورد سرزنش قرار بدهید و مدام با حذف هر برنامه ای بگویید: «به خاطر تو اینکار را کردیم یا فلان مهمانی را نرفتیم و ...».
پ-تغذیه مناسب:
در این مدت باید دقت بیشتری در تغذیه او داشته باشید. قرار دادن میوه، سبزیجات، سالاد، لبنیات (شیر، ماست، پنیر و ...) در سفره روزانه و گاهی بردن یک لیوان آب و یادآوری به خوردن آب، محدودکردن فستفودها و غذاهای چرب و داشتن برنامه دقیق برای صرف صبحانه، ناهار و شام از جمله این موارد است.
ت- امیدواری دادن:
از وظایف مهم شما به عنوان اعضای خانواده، خصوصاً در شرایط سخت و اضطراب آور، امیدواری دادن است. اما چگونه میتوان امیدواری داد؟!
• یادآوری لطف و مهربانی خدا
• یادآوری موفقیتهای قبلی او
• نقل تجربه های مثبت زندگی بعد از گذر از شرایط سخت
• ترسیم آینده روشن
• بیان درک شرایط او
• حتی در مواردی در آغوش کشیدن و ابراز محبت روشن و واضح.
ث- پشتیبانی کردن به موقع:
اگر شاهد تلاش فرزندتان برای کسب موفقیت هستید و میبینید که او تمام تلاش را میکند تا وظایف خود را به خوبی انجام دهد، شما هم با پشتیبانی او، انرژیاش را مضاعف کنید. اما پشتیبانی در اینجا چه مفهومی میتواند داشته باشد؟
• اگر نمره خوبی نگرفت به او بگویید که آنچه برای شما مهم است، سعی و تلاش است که او دارد، نه نمره تنها.
• اگر توانایی و امکان دارید، البته با مشورت با خود دانش آموز برای ثبت نام در کلاس درسی که احساس ضعف میکند، اقدام کنید.
• پای حرفهای دل او بنشینید و سعی کنید کاملاً به حرفهای او گوش کنید، قبل از آنکه به آن حرفها بخواهید جواب دهید.
• اگر احساس مشکل بزرگی در مدرسه یا خارج از مدرسه دارد که نمیتواند با شما در میان بگذارد، حتماً از یک مشاور برای رفع مشکلاش قبل از سنگین شدن درسها، کمک بگیرید.
• درباره فضای مدرسه از او سؤال بپرسید.
• اگر امکان دارد فضایی فراهم کنید تا با دوستانش به صورت گروهی درس بخوانند.
بایدها و نبایدهای دانش آموز پیش دانشگاهی
مهم نیست تا سال قبل، دانش آموز ممتازی بودید یا یک دانش آموز متوسط یا یک دانش آموز به قول معروف تنبل! مهم این است که امسال میخواهید چه برنامه ای داشته باشید؟! آیا میخواهید بعد از 12 سال درس خواندن و وقت گذاشتن و صرف هزینه، به نتیجه دلخواه برسید یا نه؟! اگر جواب شما مثبت است، این نکته ها را رعایت کنید:
1- تصمیمتان را بگویید و بنویسید
تصمیمتان را روی برگهای بنویسید و جایی بگذارید تا ببینید. مثلاً بنویسید: من میخواهم در رشتهی مهندسی قبول شوم و برای همین درس میخوانم. ممکن است خسته شوم، نتوانم مهمانی بروم، فوتبال بازی کنم، اما این یک سال تحمل میکنم تا نتیجهی خوبی بگیرم.
اگر هم این تصمیم را ننوشتید، وقتی کتابی را باز میکنید تا بخوانید یا احساس بیحوصلگی میکنید با خودتان این آرزو را یادآوری کنید تا انرژی پیدا کنید.
2- برنامه ریزی کنید
شما امسال هم میخواهید درسهای پیش دانشگاهی را بخوانید و هم درسهای سال گذشته را مرور کنید. بنابراین احتیاج به یک برنامه ریزی درست و دقیق دارید. اگر تا به حال برنامه ریزیهایتان نتیجه بخش بوده و فکر میکنید امسال هم میتوانید برنامه ریزی درستی داشته باشید، مسأله ای نیست. اما اگر برنامه تان را با فرد متخصصی مثل یک مشاور برنامه ریزی یا حتی یکی از اعضای خانواده که در اینکار سر رشته دارد، مرور کنید، میتواند برای شما مفید واقع شود. در اینکار میتوانید از کنکوریهای موفق سال قبل هم کمک بگیرید.
3- مشکل بزرگ را حل کنید
اگر از خیلی وقت پیش تا حالا، مشکل بزرگی را احساس میکردید که حل نشده باقی مانده و حواستان را به خودش جلب میکند، باید بدانید اگر این مشکل در ذهنتان بماند و حل نشود، میتواند نتیجه بدی بر سعی و تلاشتان بگذارد. این مشکل چیست؟ با مدرسه تان مشکل دارید؟ معلمها؟ در خانه موضوعی شما را آزار میدهد یا شاید از انتخاب رشته تان ناراضی هستید؟!
فکر نکنید دیر شده و شما فرصتی ندارید. حتماً با فردی که به او نزدیک هستید (بهتر است که در محیط خانواده باشد و بزرگتر از شما) راجع به این موضوع صحبت کنید و هر چه زودتر آن را حل کنید تا بتوانید روی درسهایتان تمرکز کنید و موفق شوید! نگران نباشید. شما میتوانید!




1- شیمی یک درس مفهومی است یا حفظی؟
تقسیم بندی درسها به دو دسته حفظی و مفهومی به صورت مطلق کار درستی نیست. در مورد حفظی ترین درسها هم تسلط بر مفاهیم آن درس، کمک میکند مطالب بهتر در حافظه بماند. به عبارت دیگر، پس از تسلط بر مفاهیم اصلی یک درس، به خاطرسپاری آنها ساده تر و ماندگاری آنها در حافظه بهتر صورت میگیرد.
در شیمی توصیه میشود قبل از به خاطرسپاری مطالب، مفاهیم اصلی را یاد بگیریم مثلاً قبل از آنکه ترتیب قدرت اسیدی اسیدها را حفظ کنیم، مفهوم قدرت اسیدی را بفهمیم.
2- ضریب درس شیمی در کنکور چگونه است؟
شیمی یک درس اختصاصی است. در رشته ریاضی برای بسیاری از مهندسی ها مثل برق، مکانیک، هوا فضا، عمران، مواد، کامپیوتر و فنآوری اطلاعات و گرایشهای رشته های انسانی مثل حقوق، مدیریتها و علوم اقتصادی که داوطلبان ریاضی هم میتوانند در آن شرکت کنند، ضریب 2 دارد اما در رشته های مهندسی شیمی، پلیمر و نفت و مهندسی ایمنی و حفاظت و گرایشهای مربوطه، ضریب 3 دارد.
در رشته تجربی برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی و کل رشته های پیراپزشکی، صنایع غذایی، زیست شناسی، بیوتکنولوژی و گرایشهای وابسته به آنها، ضریب 3 دارد. اما در رشته های شیمی محض و کاربردی و داروسازی، ضریب 4 دارد. در گرایشهای انسانی مثل مدیریتها و حقوق برای دانش آموزان رشتهی تجربی، ضریب 2 دارد.
3- من علاقه ای به حفظکردن مطالب و درس های حفظی ندارم. شیمی را باید چگونه بخوانم؟
این احساس کاذب خود را فراموش کنید! علاقه های فردی خود را هنگام انتخاب رشته به کار گیرید، نه هنگام مطالعه درسها. زمان مطالعه هر درس در برنامه مطالعه هفتگی ما با توجه به حجم آنها و ضریب آنها در کنکور در برنامه ریزی لحاظ میشوند. علاقه یا عدم علاقه ما به یک درس، نقشی در ساعت مطالعه ما ندارد. برای حفظ کردن مطالب، آمادگی جسمی شما با دیگران فرقی ندارد پس با این تلقین های بی مورد، آمادگی روحی خود را خراب نکنید و به رتبه خود ضربه نزنید.
4- آیا اهمیت درس شیمی در رشته ریاضی و تجربی یکسان است؟
همانطور که بیان شد، ضریب شیمی در رشته های پرطرفدار ریاضی و تجربی یکسان نیست. هر چند تعداد ساعتهای تدریس و کتاب درسی دو رشته یکسان است اما علاقه مندی عمومی و ضریبها باعث میشود، اهمیت این درس در رشته تجربی پس از زیست شناسی، در مقام دوم و در رشته ریاضی و فیزیک در مقام سوم باشد.
نباید فراموش کرد، حجم کلی ساعتهای مطالعه شیمی در برنامه هفتگی مطالعه در دو رشته، نباید با هم تفاوت چندانی داشته باشد.
5- در هفته چند ساعت مطالعه درس شیمی لازم است؟
این بستگی به تعداد کل ساعت مطالعه هر دانش آموز در هفته دارد. برای یک دانش آموز پیش دانشگاهی که در هفته دو روز خالی از درسهای مدرسه دارد و پنج روز مدرسه میرود، حداقل 5 ساعت مطالعه شیمی در هفته، کمترین میزان مطالعه است که میتوان در نظر گرفت.
6- آیا ساعت مطالعه درس شیمی برای رشته ریاضی و تجربی یکسان است؟
هر چند تعداد ساعتهای درس شیمی و کتاب درسی برای دو رشته یکسان است، اما اهمیت این درس از نظر ضرایب در رشته های پرطرفدار دو گروه یکسان نیست. همین باعث میشود ساعت مطالعه درس شیمی برای دانش آموزان تجربی، 2 تا 3 ساعت در هفته از ریاضیها بیشتر باشد. سنگینتر شدن محتوای درس ریاضی و فیزیک در رشته ریاضی هم باعث کاهش ساعت مطالعه شیمی و افزایش ساعت مطالعه این دو درس میشود.
7- آیا اهمیت کتابهای شیمی سال دوم، سوم و پیش دانشگاهی یکسان است؟
بله، یکسان است. تعداد سؤالهای کتابهای پیش دانشگاهی و سال سوم هر کدام 12 سؤال و کتاب سال دوم 11 سؤال در کنکور سراسری سال 88 بوده است. با توجه به اینکه ضریب کل درسها هم یکسان است، پس ارزش کل سؤالها با هم برابر است. البته این به معنای یکسان بودن محتوای علمی سه کتاب درسی نمیباشد اما در عمل، باید ارزش کلی یکسانی برای مطالعه این سه کتاب درنظر گرفت.
8- نقش خلاصه نویسی در مطالعه درس شیمی چگونه است؟
بسیار پراهمیت است. یک خلاصه نویسی خوب به دسته بندی مطالب و به خاطرسپاری آنها کمک زیادی میکند. بهتر است خلاصه نویسی روی فیشهای جداگانه مثل فیشهای جعبه لایتنر باشد و بر روی هر فیش، مطالب در ارتباط با یک موضوع نوشته شود. خلاصه برداری حتماً باید پس از مطالعه عمیق صورت گیرد. بیشترین کاربرد خلاصه های آماده شده، در دوران جمع بندی و دوره کردن مطالب خواهد بود که زمان اینکار، معمولاً در پایان امتحانات ترم دوم است.
9- مطالعه شیمی پایه (سال دوم و سوم) برای دانش آموزان سال آخر در دوره پیش دانشگاهی چگونه است و این مطالعه باید چه زمانی صورت گیرد؟
از آنجایی که بسیاری از مباحث کتاب پیش دانشگاهی، احتیاج به مطالب پیشنیاز دارند، در بسیاری از مراکز آموزشی که دورهی درسی را از تابستان شروع میکنند، یکی از کتابهای سال دوم یا سوم را نیز در کنار کتاب پیشدانشگاهی در تابستان تدریس میکنند. در طول سال نیز کمی از مطالب پایه را میتوان در ترم اول و یا میانترم اول و دوم تدریس کرد اما با شروع ترم دوم پیشدانشگاهی در ماههای دی تا اسفند، حجم زیاد و سنگین مطالب شیمی پیشدانشگاهی ترم دوم مانع از پرداختن به درسهای پایه خواهد بود. به طور کلی، هر چه حجم درسهای پایهای که در تابستان دوره میشوند بیشتر باشد، در طی سال تمرکز مطالعهی محتوای کتاب پیشدانشگاهی بیشتر خواهد بود.
10- من در حل کردن مسائل شیمی مشکل دارم. آیا درست است از مطالعه آنها صرفنظر کنم؟
تعداد سؤالهایی که احتیاج به محاسبههای عددی و اسکیومتری دارند، حدود 30درصد کل سؤالهای شیمی است و قابل توجه است. بنابراین بهتر است این مشکل خود را حل کنید! بسیاری از مسائل عددی در شیمی مثل مسائل ترمودینامیک، سینتیک و تعادلها، مسائل سادهای هستند و کنارگذاشتن آنها به هیچوجه توصیه نمیشود. بهتر است با کمی وقتگذاشتن و حل مسائل نمونهی بیشتر، به اینگونه مسائل تسلط پیدا کنید.
12- اهمیت تست زدن و تست زدن بیش از حد معمول در شیمی چگونه است؟
کمتر از ریاضی و فیزیک است. به طور کلی در درسهایی که جنبه حفظی بیشتری دارند، به جای حل تستهای بیش از حد معمول، بهتر است به مطالعه دوباره و عمیقتر کتاب درسی و خلاصه ها بپردازیم. در درسهای ریاضی و فیزیک، معنای تست بیشتر حل کردن، تسلط بیشتر بر درس است اما در شیمی باید پس از مطالعه عمیق کتاب درسی به حل تستهای کنکور سراسری و آزاد در 5 سال گذشته پرداخت و پس از آن، بررسی تستهای المپیاد شیمی مرحله اول نیز بسیار مفید است. قبل از حل این تستها، حلکردن تستهای تألیفی اساتید توصیه نمیشود.
13- گاهی تستهایی را میبینیم که از من پیرتر هستند، مثلاً مال کنکور 25 سال پیش است. آیا حل این تستها مهم است؟
بله، سن کنکور از سن شما بیشتر است اما اینکه تستهای قدیمی چه قدر ارزش دارد، بستگی به تست دارد. گاهی یک تست قدیمی یک مفهوم مهم را که هنوز هم در کتابهای درسی وجود دارد، به خوبی بیان میکند. پس این تست بدون توجه به سال آن، تست خوبی محسوب میشود. به طور کلی، در درس شیمی، تستهای مربوط به سال 84 به بعد، از کتابهای درسی جدید طرح شدهاند و همه آنها برای ما مهم هستند و تستهای قبل از آن باید به خوبی گزینش و ویرایش شوند تا قابل استفاده باشند.
14- تعداد تستهای آزمون سراسری و آزاد چگونه است؟
در آزمون سراسری هم در رشته ریاضی و هم در رشته تجربی، 35 سؤال از درس شیمی طرح میشود. در کنکور آزاد در آزمون پزشکی و غیرپزشکی در نوبت صبح و عصر، هر کدام 25 سؤال شیمی دارند.
15- برای هر تست شیمی چه قدر وقت باید اختصاص دهیم؟
با توجه به زمان کل دفترچه دروس اختصاصی و سؤال های درسهای دیگر، نسبت زمان هر تست شیمی از تستهای ریاضی و فیزیک کمتر است. بهتر است در حل هر تست شیمی، حداکثر یک دقیقه زمان به طور متوسط در نظر بگیریم و برای بررسی سؤال های شیمی در بار اول مثلاً در کنکور سراسری، حدود 30 دقیقه زمان اختصاص دهیم و پس از آن به بررسی تستهای سختتر که در مرور اول دفترچه آنها را حل نکرده ایم، بپردازیم.
16- من یک جزوه خیلی خوب دارم. آیا میتوانم به کتاب درسی کاری نداشته باشم؟
مسلماً خیر. هیچ جزوه خوبی جای کتاب درسی را نمیگیرد. اکثر جزوه های اساتید برای راحتی در تدریس گردآوری شده است و شامل تمامی نکات کتاب درسی نمیباشد. جزوه های خوب، مکمل کتاب و یک ابزار یادگیری هستند و بهتر است پس از تدریس، برای مرور و جمع بندی در کنار مطالعه کتاب از آنها استفاده شود.
17- شکلها و جدولهای موجود در کتاب درسی چه قدر اهمیت دارند؟
خیلی زیاد. تعداد سؤالهایی که از شکلها و جدولها مطرح میشوند، کاملاً قابل توجه هستند و یادگیری آنها تنها با دقت در متن کتاب امکانپذیر است. هر سال دو تا سه سؤال از شکلها و جدولهای کتاب درسی مطرح میشود. گاهی از مفهوم موردنظر، یک شکل سؤال میشود و گاهی یکی از اجزای شکل حذف میشود و از آن سؤال پرسیده میشود. بنابراین بررسی دقیق این شکلها و جدولها و به خاطرسپاری آنها، کاملاً توصیه میشود.
18- آیا مطالعه مطالب حاشیه کتاب درسی برای کنکور لازم است؟
بله، حاشیه های کتاب مانند متن کتاب درسی مهم است و از نکات و مطالب مطرح شده در آن سؤال مطرح میشود.
19- آیا از مطالب بیشتر بدانیدها در کنکور، سؤال طرح میشود؟
خیر. اما مطالعه آنها به یادگیری عمیق مطالب درسی موجود در متن کتاب درسی کمک میکند. بنابراین توصیه میشود در تدریس در کلاسهای درسی مورد توجه قرار گیرد. اما در مطالعه های جمع بندی، مطالعه آنها ضروری نمیباشد.
20- آیا حفظ کردن تمامی واکنشها و فرمولهای موجود در کتابهای درسی الزامی است؟
بله. دسته بندی واکنشها و معادله های شیمیایی به حفظ کردن آنها کمک میکند. از هر فرمول و معادله به کار رفته در کتاب یا معادله های مشابه آنها که با عوض کردن عنصر و استفاده از عنصر دیگر هم گروه آن میتواند ساخته شود، سؤال مطرح میشود. در سؤالهای چند سال اخیر مشاهده میشود که از فرمول شیمیایی که در کتاب یک پایه آمده است برای طرح سؤال در پایه دیگر استفاده شده است. مثلاً از یک معادله تجزیه موجود درکتاب سال سوم برای طرح سؤال سینتیک در کتاب پیش دانشگاهی استفاده شده است.
برگرفته از سایت گزینه 2
با این که از دانش آموزان انتظار می رود با توانایی یادداشت برداری خوب پا به مدرسه بگذارند اما همیشه این طور نیست . دبیرستان این توانایی را ایجاب نمی کند و بنابراین مهارتهای خوب گوش دادن و یادداشت برداری آنها ضرورتاً باید بهتر گردد.
سعی کنید : شنونده فعال و مثبتی باشید .
چگونه؟ در ردیف های اول بنشینید، نه چیزی بخوانید و نه صحبت کنید. در طی 20 دقیقه دوم (یعنی معمولاً زمانی که توجه خود را از دست می دهید) و تا آخرین دقایق، تا زمان ارائه خلاصه یا نتیجه گیری توجه ویژه خود را حفظ کنید .
سعی کنید: یادگیرنده فعال و مثبتی باشید .
چگونه؟ با علاقه به مطالب درسی با طرح پرسش هایی برای دریافت پاسخ در کلاس شرکت کنید .
شما می توانید این کار را با اندیشیدن دربارۀ موضوع درسی، و پیش قدم شدن در ارائه کنفرانس و از قبل خوانی مطالب درسی انجام دهید (اگر حفظ کردن مطالب برای شما دشوار است، مورد اخیر به ویژه برایتان سودمند است .)
سعی کنید: با توجه به مطالب اصلی ، یادداشت های دقیق بردارید .
چرا؟ ممکن است نکته اصلی آن جا باشد، اگر چنین است، آن را یادداشت کنید.
افزون بر آن، در پی نکات تاکیدی برآیید؛ یعنی یافتن آن نکات از لابه لای کلام استاد، زبان بدنی یا آنچه در چهره و حرکات دست و بدن او مشهود است و یا زمانی که استاد مطلبی را به دقت از روی یادداشت هایش برای شما می خواند . اگر فکر می کنید نکته اصلی را دریافت نکرده اید، یادداشت هایتان را به همکلاس هایتان یا استاد نشان دهید.
سعی کنید: به هنگام یادداشت برداری بین مطالب کمی فضای خالی بگذارید.
چرا؟ شما باید برای نوشتن مطالب به زبان خودتان و افزودن آن به یادداشت هایتان به حد کافی جا داشته باشید. این روش به شما کمک می کند تا به یکپارچه کردن مطالب فعلی با آنچه ازفبل می دانستید در سطحی عمقی تر مطالب را یادبگیرید ،همچنین گذاشتن فضای اضافی در یادداشت هایتان، یافتن مطالب را به هنگام مطالعه برایتان آسان تر می کند .
سعی کنید : در خلال 24 ساعت ـ برای هر کلاس 10 دقیقه یادداشت های خود را مرور کنید.
چرا؟ زیرا در غیر این صورت شما 50 تا 80 درصد از مطالب را از دست می دهید.
سعی کنید: یادداشت های خود را طوری تنظیم کنید تا بتوانید به طور موثری مطالعه کنید.
چگونه؟ قسمت وسیعی از حاشیه سمت راست صفحه را خالی بگذارید، این جا جای نوشتن پرسش هایی است که به هنگام خواندن برایتان مطرح می شود . پُشت صفحه را خالی بگذارید تا صفحه را به راحتی برگردانید. یادداشت ها را بپوشانید یا صفحه را به پشت برگردانید و به پرسش هایی که ضمن مطالعه طرح کرده اید، پاسخ دهید.
ویرایش یادداشت های درسی
1- دلایل خوبی برای سازمان دهی و بازنگری هرچه سریعتر یادداشتهایتان پس از سخنرانی وجود دارد:
الف) تا زمانی که موضوع درس هنوز در ذهن شما تازه و آماده است، می توانید از مثالها و حقایقی که در حافظۀ شما از درس به جای مانده و فرصت نوشتن آنها را درحین سخنرانی نداشته اید، برای تکمیل یادداشتهایتان استفاده کنید .
علاوه بر این شما می توانید قسمتهایی از درس را که برایتان مبهم باقی مانده است بازیابی کرده و از استاد، همکلاسی، از متن کتاب درسی و یا از طریق سایر منابع برای کسب اطلاع بیشتر، برای رفع ابهام کمک بگیرید .
ب ) مرور بلافاصله مطالب، نتیجه بهتری نسبت به مرور پس از مدت طولانی تر به بار خواهد آورد . اگر دانش آموزی در مدت 24 ساعت و یا قبل از جلسه درسی بعدی مطالب را مرور کند از میزان محفوظات او کاسته و بر میزان فراگیری او بشتر از مرور مطالب افزوده می شود .
2- روش حاشیه نویسی در کنار یادداشتهایتان، بر دوباره نویسی ارجحیت دارد.
پیشنهادهای زیر می تواند در زمینه حاشیه نویسی در کنار یادداشتهایتان مفید باشد:
الف) در زیر جملات کلیدی و مفاهیم مهم خط بکشید.
ب) از درج ستاره (*) و علایم راهنما برای نشان دادن مطالب مهم بهره بگیرید.
ج) از حاشیه های دفترتان یا از صفحات خالی برای هماهنگ کردن یادداشت ها با متن کتاب درسی استفاده کنید. برای تطبیق یادداشت هایتان با متن کتاب درسی، شماره صفحه متن مربوط در کتاب را در کنار یادداشتهایتان بنویسید .
ر) از کلید واژگان و خلاصه استفاده کنید .