به ادامه مطلب توجه نمائید.

درس چهارم:

1) آیه: « قل انّما اعظکم بواحده ان تقوموا لله مثنی و فرادی ثمّ تتفکروا»

 

 

پیام ها:

1- ان تقوموا لله تأکید بر اینکه قیام باید خالصانه و فقط برای خدا باشد.(اخلاص)

2- قیام خالصانه آنقدر اهمیت دارد که اگر قرار باشد رسول خدا (ص) یک پند و اندرز به امت دهد، همین نصیحت کافی است.

 

2) آیه: « انّا انزلنا الیک الکتاب  بالحق فاعبد الله مخلصاً له الدین

پیام ها:

1- فاعبد الله – توحید عبادی یا عملی

2- مخلصاً له الدین- تأکید بر اخلاص در بندگی

3- به هر میزان که درجه اخلاص انسان بیشتر باشد مقامش در بهشت بالاتر است.

3) آیه: « الم اعهد الیکم یا بنی آدم . . . هذا صراط مستقیم.

پیام ها:

1- در این آیات خطاب خداوند به کسانی است که گرایش فطری به بندگی خدا را نادیده گرفته و بنده ی هوای نفس و شیطان می شوند.

2- شیطان به عنوان دشمن آشکار انسان معرفی شده است.

3- صراط مستثیم، همان بندگی و عبادت خدای یگانه معرفی شده است.

 

4) آیه: « کذلک لنصرف عنه السوء و الفحشاء انّه من عبادنا المخلصین»

پیام: حضرت یوسف(ع) از آن جهت توانست در مقابل وسوسه های شیطانی زلیخا ایستادگی کند و پیروز شود که به درجات بالای اخلاص رسیده بود.

 

5) حدیث: « یا بنی آدم انا غنی لا افتقر. . . تقول للشیء کن فیکون.

پیام: این حدیث ثمرات عالی عبودیت و بندگی خدا را نشان می دهد یعنی انسان با پیمودن راه های عالی بندگی تا بدان جا پیش می روند که صفات الهی پیدا می کنند.

 

6) آیه:« لو کنّا نسمع او نعقل ما کنّا فی اصحاب السعیر»

پیام: کسانی که در دنیا به ندای هوس پاسخ داده اند در روز قیامت با مشاهده ی حقیقت ، در حالی که راهی برای جبران نمانده است. حسرت زده و پشیمان مضمون این آیه را می گویند.

 

7) شعر: مهر رخسار تو می تابد ز ذرات جهان / هر دو عالم پر ز سود و دیده نابینا چه سود.

پیام: اگر کسی پرده ی غفلت را کنار نزند همچنان نابینا خواهد ماند و از نور روی دوست بهره ای نخواهد برد.

 

8) ترجمه آیه:« ای نفس به آرامش رسیده خشنود و . . . و در بهشت خودم داخل شو»

پیام: این آیات سخن خداوند در هنگام مرگ به انسانی است که راه بندگی خدا را پیموده است.

 

9) آیه:« والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و انّ الله لمع المحسنین»

پیام ها:اگر کسی اهل عمل باشد و با جدّیت در مسیر حق گام بر دارد، عنایت ها، هدایت ها و الطاف الهی شامل حالش خواهد شد.

 

درس پنجم:

 

1) آیه: « فمن تاب من بعد ظلمه و اصلح فانّ الله یتوب علیه انّ الله غفور رحیم»

پیام ها: عبارت فمن تاب و ... در مورد انسان بکار رفته به معنی بازگشتن از گناه و فرمانبرداری از خداوند است.

2- فانّ الله یتوب الیه توبه در مورد خداوند بکار رفته و به معنای بازگشتن از عقوبت به سوی لطف و آمرزگاری است.

3- از آنجا که با هر گناهی حقی ضایع می شود، گناه ظلم نامیده شده است.

 

2) آیه:« قالا ربنا ظلمنا انفسنا . . . لنکوننّ من الخاسرین»

پیام ها:

1- اگر غفران الهی صورت نگیرد انسان دچار خسران خواهد شد.

2- گناه یک نوع ظلم به نفس است.

 

3)آیه: « الا من تاب و آمن . . . و کان الله غفوراً رحیماً»

پیام:

 - توبه نه تنها گناه را پاک می کند بلکه به کمک ایمان و عمل صالح، گناهان را به حسنات تبدیل می کند.

 

درس ششم:

 

1) آیه: « انّا هدیناه السبیل امّا شاکراً و امّا کفوراً»

پیام ها:

1- اختیار موهبت بزرگ خداوند به انسان است.

2- لازمه وجود اختیار در انسان این است که او در برابر دو یا چند راه قرار گیرد.

 

2) آیه: «قد جائکم بصائر . . . و ما انا علیکم بحفیظ»

پیام: خداوند دلایل و حجت هایش را به انسان عرضه کرده است این انسان است که با اختیار خود می تواند از رهنمودهای الهی استفاده کند یا این که چشم بر حقایق ببندد و گمراهی و ضلالت را برگزیند.

 

3) آیه: « و ما کان ربک لیهلک القری بظلم و اهلها غافلون»

پیام ها:

1- خداوند شهری را که مردمی نیکوکار دارد هلاک نمی کندبلکه اگر مردم به اختیار خود راه ظلم و تجاوز را پیش گیرند به سوی نابودی می روند.

2- این آیه اشاره به اختیار و قدرت انتخاب انسان دارد.

 

4)آیه: « من کان یرید حرث الآخرة . . . و ما له فی الآخرة من نصیب»

پیام ها:

1- انسان ها در این که خواهان دنیا باشند و یا خواهان آخرت مختارند.

2- کسانی که خواهان آخرت هستند خداوند بیش از خواسته هایشان به آن ها عطا می کند.

3- کسانی که خواهان دنیا هستند خداوند بهره ای از دنیا به آن ها عطا می کند ولی در آخرت بی بهره خواهند بود.

 

5) آیه: « انّ الله یمسک السماوات و الارض . . . انّه کان حلیماً غفوراً »

پیام: کشتی جهان ناخدایی دارد که به علت علم و قدرت بی پایان آن ناخدا، به هیچ وجه احتمال غرق شدن و نابودی آن نمی رود و هیچ کس جز او نیز نمی تواند آن را از نابودی نجات دهد.

 

6) آیه: « والشمس تجری لمستقر لها . . . و کل فی فلک یسبحون»

پیام ها:

1- خداوند مسیر حرکت خورشید و جایگاه های ماه را معیّن و مقدّر فرموده است به طوری که میان خورشید و ماه برخوردی پیش نیاید و جای شب و روز عوض نشود.- تقدیر الهی.

2- در دیدگاه انسان موحد هر حادثه ای در جهان بر اساس نقشه و طرح الهی و با اراده ی او اتفاق می افتد.

3- جهان خلقت با نقشه و تقدیر الهی ساماندهی شده است.

 

7) آیه « اذا کل شیء خلقناه بقدر»

پیام: تقدیر از حکمت و علم خداوند سرچشمه می گیرد و قضا از اراده ی او و هر قضای الهی بریک  تقدیر تکیه دارد.

 

8)آیه:« الله الذی سخر لکم البحر . . . انّ فی ذلک لایات لقوم یتفکرون»

پیامها:

1- نظام قانون مندی حاکم بر جهان به گونه ای است که امکان حرکت و فعل  اختیاری و تسلط بر طبیعت را به انسان می دهد.

2- نظم جهان لازمه اعمال اختیاری انسان است.

 

                               گروه آموزشی معارف اسلامی مرکز پیش دانشگاهی علامه طباطبائی